Głównym celem projektantów trzeciej generacji reaktorów jądrowych było wypo-
sażenie nowego typu urządzeń w szereg cech i układów zabezpieczeń, które
spełniają swoje funkcje bez doprowadzania energii z zewnątrz, opierając się na
podstawowych prawach natury, na przykład grawitacji (tzw. pasywne układy
bezpieczeństwa).

Jedną z podstawowych cech, świadczących o bezpieczeństwie reaktorów, jest
wykorzystywanie w nich zwykłej wody pod postacią cieczy, jako substancji zapew-
niającej ciągłość reakcji łańcuchowej i będącej źródłem energii cieplnej reaktora.

Gdyby temperatura wewnątrz reaktora podniosła się na tyle, że spowodowałaby
zmianę cieczy w parę, reakcja łańcuchowa samoczynnie zaczęłaby się wygaszać,
bez czynnika, który powodował jej utrzymanie – wody pod postacią cieczy.

Innym wykorzystaniem podstawowych praw fizyki w zapewnieniu bezpie-
czeństwa reaktora jest wykorzystanie siły ciążenia do awaryjnego wyłączenia
reaktora za pomocą prętów bezpieczeństwa zawierających substancję wygasza-
jącą reakcję łańcuchową. W reaktorach wodnych ciśnieniowych, pręty zawieszone
są nad zbiornikiem reaktora na elektromagnesach – w razie wystąpienia braku
zasilania w elektrowni, elektromagnesy przestają działać i niczym nie utrzymy-
wane pręty spadają pod własnym ciężarem do wnętrza reaktora, zatrzymując
reakcję rozszczepienia i tym samym wyłączając reaktor.

Ponieważ reaktor musi być chłodzony także po wyłączeniu (temperatura nie
spada natychmiast, tylko stopniowo, jak w piecu do którego zapomniano dorzucić
węgla), siłownie III generacji wyposażone są także w układy, które zapewnią chło-
dzenie wyłączonego reaktora. Wykorzystują one proces konwekcji, który sprawia,
że czynnik chłodzący – woda – krąży w układzie chłodzenia jedynie w wyniku
różnicy temperatur, odbierając ciepło z reaktora. Gdyby jednak zaczynało bra-
kować wody w układzie chłodzącym, zostanie ona dostarczona z dodatkowych
zbiorników, skąd wypłynie pod własnym ciężarem, wykorzystując siłę grawita-
cji. Hermetyczność budynku reaktora sprawi, że gdy ciecz w wyniku wysokiej
temperatury odparuje, to nie uleci ona do atmosfery, a po skropleniu się spłynie
do odpowiednich zbiorników i może zostać ponownie użyta, gdyby zaszła taka
konieczność.

Projekty reaktorów III generacji zakładają, że w wypadku wystąpie-
nia maksymalnej możliwej awarii uwzględnionej w projekcie, nie będą wymagać
one interwencji operatora przez 72 godziny. Inaczej mówiąc, reaktor taki będzie
mógł być pozostawiony sam sobie przez trzy dni, aby układy bezpieczeństwa
mogły bez ingerencji z zewnątrz doprowadzić go do bezpiecznego, ustabilizo-
wanego stanu.